[ગઝલ.] નિકરી અચે….!

માડૂ ભલેંજો તાં ભલો ઈતિહાસ નિકરી અચે,

પણ-કો પનું પુસ્તી મિંજા પ ખાસ નિકરી અચે.

રસ્તા ખુલા વેં, નેં ડિસું ડૉય ભલેં વેં ખુલ્યું,

પ-ભંધ કેંજી મુઠમેં આકાશ નિકરી અચે.

શ્રદ્ધા હકીકતમેં બરૂકી હોયતી ભાગ્યનું,

નાઈયર મિંજા ઈં ડિસૉ વિસવાસ નિકરી અચે.

નેં ખોધણું કીં પ જરૂરી નાંય શમસાન કે,

જીરેં વટે મૉભતજી હિત લાશ નિકરી અચે.

“સ્વપ્ન” રખે આય જિંધગી ભરલ હવાજો ફુગો.

દોરો છુટેતો કો મથાનેં શ્વાસ નિકરી અચે.

લાલજી મેવાડા “સ્વપ્ન”

સવાલ-જભાભ

અછાંસ

કડેંક ખબર નં પૅ તીં, થીએં વિઠા સવાલ જભાભ,

કેર કેંકે પુછે ! કડેં પુછે, કુલાય પછે ! ?

        અખીયેં જા ઍસારા, ખિવણજા ચમકારા,

        પ્રશ્ને જા પટારા, …મીં જા ડીં ..કારા..

ધરતી અભ કે પુછે, અભ મીં કે પુછે,

મીં વડરી કે પુછે, નેં વડરી ખિવણ કે…..!

ખિવણ ખીખાડ઼ા કરે નેં..! બર બધેનેં ઉન ભેંણીજી..

બારી મ્યા…ઢોયણી તે….હેકલી સુતલ હોથલ કે પુછે. ?

“ઑઢો માડૂ ક !! કુરો આય ?”

જુકો વરસારે મેં ઘરેં નાંય !

ઍડ઼ીયું કિઈક હોથલું…કેં કે નતીયું પુછે. !

“મીં મેં પુછાજે ક ! પુસાજે ?”

ડૉ. રમેશ ભટ્ટ “રશ્મિ”.

મર્યો નં હો…..

ગજ઼્લ

ઘટમેં મિંજાંઈં મિંજ જ બર્યો નં હો.
ત-પાયંણ થિઇ હિમાલય ગર્યો નં હો.

ઇતરે જ બુડી રિઈ અસાંજી કાગ઼રજી કસ્તી,
નેપે ભુતમેં મુધલ કેં ભાર ભર્યો નં હો.

ફુલ નેં સુગંધ છુટા થિઇ વ્યા, ભેરા નં થ્યા,
અસાંકે તાં સજણેં વિગર સર્યો નં હો.

લુછેં તા મિડ઼ે હિતે મોક્ષલા, કુલા ?,
જિંધગીમેં કુરો કીં પ બર્યો ન હો ?.

અસીં તાં મિડ઼ૅ ડિઇ ડીંયૂં કો ઠગ઼ે તૅનૂ મૉર,
પ-અસાં અગ઼ીયા હથ કેં ધર્યો નં હો.

નાં સેં નં વિસવાસસેં તર્યા વા પાયણાં,
આં મૂં વટા પંજકો પ તર્યો નં હો,

રામ જડેં નિકરી વ્યો ઇનજે ઘટ મિંજા તડેં !
નિકા રામ વટા પ રાવણ મર્યો નં હો.

લિખંધે તાં લિખી વિધેં લાલજી લમી ગજ઼્લ,
સમંજધલ સમંજધા “સ્વપ્ન’’ કીં ચર્યો નં હો.

લાલજી મેવાડા “સ્વપ્ન’’

“જંઢો”

[ગીત]
જંઢો જાનસેં પ્યારો અસાંકે જંઢો જાનસેં પ્યારો. (ટેક)
વલો ઘર વતન અસાંકે, વલો દેશ ધૂલારો,
તેં કનાં પ વિશેષ વલો, કિઈ ઘણૂં સલારો….અસાંકે..

જગમગ અંધર જ્યોત જાધજી, કરેતી અફૅકો ઊજારો,
સા-ઉસાસેંમેં ફિરકે વિઠો, હરધમ હીંયેં ભટારો…અસાંકે.

શાંતિ ભક્તિનેં શૌર્યજો સાથી, હિકડ઼ાઈજો સધીયારો,
વસ્તીજી હિન વાડ઼ાબંધીમેં, કેંનૂં નાંય નિડારો…અસાંકે..

મહાસાગર જ્યૂં લૅરીયૂં મૂંકે, વતનલા કરીએં ઍશારો,
વે મં નેં તૂં વેસા મં ખણ મૂંલા. પતી વિઞ તૂં પરબારો…અસાંકે…

ઘૂઘાટ કરેતો ઘટમેં અસાંજે, વલપજો વરસારો,
કુલભાન અસાંજી જાન “સ્વપ્ન”હી, જનમોજનમ જનમારો..

અસાંકે જંઢો જાનસેં પ્યારો..

લાલજી મેવાડા “સ્વપ્ન”

ઈન્ડીયન એક્સપ્રેસ-૨૯/સપ્ટેંમ્બર-૨૦૦૮ જો “કચ્છી પાઠાવલી” વિષે મંતવ્ય.

Picture 002Kachchhi, the language of a small minority in western India, is seeing a steady revival, thanks to a group of dedicated people, who are playing a proactive role to ensure its survival, as also its expansion.

The Kachchhi Sahitya Kala Sangh, a local institution, has been working consistently towards imparting the basics of the language to people who are not acquainted with it.

The Sangh was established in 1999 and has trained more than 9,000 people since then, said Narayan Joshi ‘Karayal,’ its founder.

Joshi, also a noted short story writer, said: “The next examination will be held in the last week of December. It will be the ninth batch of students learning Kachchhi.”

The certificate course offered by the Sangh is popular among non-Kachchhi speaking people, especially students, policemen and government employees, who are transferred to Kutch from other parts of the state.

Joshi has also written a grammar book, the ‘Kachchhi Pathavali,’ in two parts, for teaching the language. The Gujarat Council of Educational Research and Training (GCERT) has also approved it as the official textbook for teaching Kachchhi to teachers from places other than Rapar and Bhachau.

Joshi said from this year onwards, the Gujarat Kachchhi Sahitya Academy has started giving financial assistance to the Sangh for conducting certificate course exams. “We had requested the Academy to take over the job of conducting exams and awarding certificates. In response, they offered financial help to run the programme,” he said.

[ઈન્ડીયન એક્સપ્રેસ-૨૯/સપ્ટેંમ્બર-૨૦૦૮]